در این سری یاداشت ها فهرست وار برنامه چهارم توسعه با پیش نویس برنامه پنجم در بخش جنگل مورد مقایسه قرار می گیرد.

- بند "ی" ماده 69 (برنامه چهارم): بهره‌برداري از جنگل صرفاً براساس تعديل اكولوژيك و ضروريات حفظ‌ جنگل صورت مي‌گيرد. آئين‌نامه اجرائي اين بند توسط وزارت جهاد كشاورزي با همكاري‌سازمان حفاظت محيط زيست تهيه و به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.

- تبصره ماده 135(پیش نویس برنامه پنجم): بهره برداری ازجنگل ها صرفا درچارچوب مصوبات هیات وزیران ممکن است و بهره برداری ازمراتع وزیستگاه های طبیعی صرفا برمنبای توان اکولوژیک وضرورت حفظ آنهامجاز ومازاد بر آن ممنوع می باشد. متخلف ازاحکام این تبصره علاوه برجبران خسارت، ملزم به پرداخت جریمه ای معادل تا دوبرابر قیمت جنگل، مرتع وزیست گاه مورد بهره برداری یا تلف شده می باشد.

توضیح: تا آن جا که من اطلاع دارم گویا تعدیل اکولوژیک به نتیجه نهایی نرسید، امید است توان اکولوژیک به جایی برسد.

در یادداشت 79 یادآوری شد که 54 درصد جنگل های شمال ایران دارای طرح جنگلداری فعال (در حال اجرا) است. مدت اجرای این طرح ها ده سال است و پس از آن مورد تجدید نظر(تهیه طرح دوباره) قرار می گیرد. در این یادداشت یادآور می شود که تهیه طرح های سال های اخیر به نظر من ده اشکال عمده دارد که فهرست وار به شرح زیر است:

یک- نا مشخص بودن هویت طراحان (مهندسان مشاور)

دو- کمّی نبودن اهداف

سه- عدم تناسب و ارتباط بین نوع و حجم مطالعات با پروژه های پیشنهادی

چهار- عدم پویایی سیستم تجزیه و تحلیل داده ها

پنج- فقدان ارزیابی علمی عملکرد گذشته

شش- فقدان روش علمی سنتز داده ها

هفت- حجیم بودن کتابچه طرح

هشت- به هنگام نبودن دستورالعمل تهیه طرح

نه- فقدان ترمینولوژی

ده- مبهم بودن خودگردانی واحد های تهیه طرح

البته بعضی اشکال ها مربوط به سال های اخیر نیست و در گذشته هم وجود داشته،  اما با این همه، نویسنده یادداشت هم چنان به تهیه و اجرای طرح های مدیریت جنگل به شرط اصلاح مبانی، متد و روش ها باور کارشناسی دارد.

چندی قبل چند تن از دوستان، از کم کاری وب نویسانِ گرین( (Green، گلایه کردند و البته روی صحبت آن ها هم بیشتر با چهره های پر کار سال های قبل بود.

برای اطلاع شخصی از موضوع، به سیاهه وبلاگ های Green blog مراجعه کردم، شکر خدا از 220 عنوان هم بیشتر بود، به همین جهت حتی شناخت مقدماتی هم برایم فراهم نشد.

در همین روزها یکی از دوستان- که در رشته ترویج درس می خواند-  در پی انتخاب موضوع برای پایان نامه اش بود، من با این سابقه ذهنی موضوع زیر را به ایشان پیشنهاد کردم: "بررسی منابع طبیعی و محیط زیست ایران در وبلاگ ها و رسانه های الکترونیکی فارسی زبان"

( البته دامنه کار کمی گسترده تر شده و علاوه بر اشخاص، موارد دیگری مانند نشریه های ذیربط اعم از علمی – ترویجی، علمی – پژوهشی و...، صفحه محیط زیست روزنامه ها، سایت واحدهای دولتی ذیربط و غیره را هم در بر می گیرد).

این بررسی می تواند پاسخ به پرسش های زیر باشد:

1- تعداد سایت ها و وبلاگ های فارسی زبان مربوط به منابع طبیعی و محیط زیست؟

2- دسته بندی آن ها به صورت دولتی-خصوصی، سایت-وبلاگ، داخل کشور-خارج کشور، خبری- تحلیلی و تقسیم بندی هایی از این دست؟

3- نحوه فعالیت(فعال، نیمه فعال و متوقف) با انتخاب شاخص های مورد نیاز؟

4- بررسی صفحات محیط زیستی روزنامه ها.

5- بررسی وبلاگ ها از نظر بیننده و پیامک (کامنت) نویس.

6- بررسی تأثیر نوشتارها در فعالیت های اجتماعی و توسعه ای.

و پرسش های دیگر.

البته بدیهی است که قبل از همه باید سابقه موضوع بررسی بشود. با این وصف، امیدوارم این دوست، انجام این کار سنگین را بپذیرد.

برابر آخرین آمار رسمی اعلام شده مساحت جنگل های شمال ایران 1967316 هکتار است.

باز هم برابر آمار آخر، مساحت طرح های جنگلداری شمال کشور 1070000 هکتار است .

به این ترتیب 54 درصد جنگل های شمال دارای طرح و 46 درصد آن بدون طرح است.

و اما پرسش ها:

1- چرا این جنگل ها بدون طرح است؟(پرشیب است؟ دسترسی ندارد؟ غیراقتصادی است؟ طرح دارد ولی مجری ندارد؟ و قس علیهذا)

2- وضع جنگل (از نظر حفاظت و تجدید حیات و به طور کلی پایداری جنگل) در ناحیه طرح بهتر است یا در خارج از آن؟

3- کیفیت جنگل های دارای طرح، الان بهتر است یا قبل از اجرای طرح؟

4- (نتیجه گیری) آیا اجرای این طرح ها با رفع نواقصش، بهتر است یا این که قید هرچه طرح جنگلداری را باید زد؟

دیروز(12 بهمن 1388) به طور کاملا" تصادفی سر از سالن سینما در آوردم!

فیلمی روی پرده بود به نام معبد جان، که به اصطلاح به خرافات می پرداخت.

داستان فیلم، به نحو عجیبی به حکایت قطع درختان مکان مقدس استان گیلان به دستور یک مقام مسئول محلی شبیه بود!

فرد شیادی با صحنه سازی، درخت قطوری را صاحب معجزه وانمود کرد و دکانی راه انداخت. فرد دیگری با او و این خرافات مخالف بود (و اتفاقا" بد هم می آورد). داستان اصلی فیلم کشمکش این دو بود. البته فیلم نامه چندان "خطی" هم نبود و خرده ماجراهای دیگری هم داشت.

چند دقیقه از شروع فیلم نگذشته بود که احساس کردم به تماشای فیلمی نشسته ام که به المان های  "فیلمفارسی" کاملا" وفادار است. راستش می خواستم سالن را ترک کنم، اما باخود گفتم این قضاوتی زود هنگام است، و نشستم.

در پایان فرد مخالف، غیر مستقیم به پیروزی رسید اما ضربه نهایی را برادر شیاد به او زد و درخت بی پناه را هم او قطع کرد. خوشبختانه افکندن درخت نشان داده نشد و فقط  تصویر ضربه های تبر و قطع شاخه ها، نشان داده شد.

قصد نقد فیلم وبحث لایه های دیگر آن در میان نیست فقط بیان این نکته که یکی از پرونده های سال 1388 منابع طبیعی و محیط زیست به سینما هم کشیده شد؛ بیهوده نیست که گفته اند سینما آینه جامعه است!